{"id":13936,"date":"2024-03-22T13:39:16","date_gmt":"2024-03-22T13:39:16","guid":{"rendered":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/?p=13936"},"modified":"2024-03-22T13:39:16","modified_gmt":"2024-03-22T13:39:16","slug":"tema-vakfi-bariscil-bir-dunya-icin-orman-ve-su-varliklarina-ihtiyacimiz-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/2024\/03\/22\/tema-vakfi-bariscil-bir-dunya-icin-orman-ve-su-varliklarina-ihtiyacimiz-var\/","title":{"rendered":"TEMA Vakf\u0131: Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir d\u00fcnya i\u00e7in orman ve su varl\u0131klar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var!"},"content":{"rendered":"

\"\"\"\"<\/p>\n

TEMA Vakf\u0131, 21 Mart D\u00fcnya Ormanc\u0131l\u0131k G\u00fcn\u00fc ve Orman Haftas\u0131 ile 22 Mart D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2019nde daha iyi ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir d\u00fcnya i\u00e7in orman ve su varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131. TEMA Vakf\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Deniz Ata\u00e7, ormans\u0131zla\u015fma nedeniyle d\u00fcnyada her y\u0131l 10 milyon hektar orman alan\u0131n\u0131n kaybedildi\u011fine ve 2,2 milyar ki\u015finin, kaliteli ve yeterli i\u00e7me suyuna eri\u015femedi\u011fine dikkat \u00e7ekti. <\/strong><\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler bu y\u0131l, D\u00fcnya Ormanc\u0131l\u0131k G\u00fcn\u00fc ve Orman Haftas\u0131\u2019n\u0131n temas\u0131n\u0131 \u201cOrmanlar ve \u0130novasyon: Daha \u0130yi Bir D\u00fcnya \u0130\u00e7in Yeni \u00c7\u00f6z\u00fcmler\u201d olarak belirledi. Bu temayla ormanlar ve inovasyon ili\u015fkisi de\u011ferlendirilerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7evre problemlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde \u00f6nemli bir yere sahip olan yenilik\u00e7i teknolojilerin ormanlar\u0131n korunmas\u0131nda ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011findeki rol\u00fcne vurgu yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

D\u00fcnyada her y\u0131l ortalama 10 milyon hektar orman alan\u0131 yok oluyor<\/strong><\/p>\n

Ormanlar\u0131n; erozyonu \u00f6nleme, su \u00fcretimi, iklimi d\u00fczenleme ve havay\u0131 temizleme gibi bir\u00e7ok ekosistem hizmeti sundu\u011funu belirten TEMA Vakf\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Deniz Ata\u00e7, \u201cOrmanlar ayn\u0131 zamanda; iklim krizinin etkilerinin azalt\u0131lmas\u0131nda, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ve su varl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda kritik bir \u00f6neme sahip. Ancak ormans\u0131zla\u015fma nedeniyle d\u00fcnyada her y\u0131l ortalama 10 milyon hektar orman alan\u0131 kaybediliyor ve orman yang\u0131nlar\u0131 sebebiyle yakla\u015f\u0131k 70 milyon hektar alan olumsuz etkileniyor. Karasal biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin %80’ine ev sahipli\u011fi yapan ormanlar ayr\u0131ca eri\u015filebilir suyun da %70’ini sa\u011fl\u0131yor. Ormans\u0131zla\u015fmay\u0131 azaltmak ve ormanlar\u0131n tahribatlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yeni yakla\u015f\u0131mlara ve teknolojilere ihtiya\u00e7 var. Drone (hava \u00e7ekimi), uydu teknolojisi, uzaktan alg\u0131lama ve yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131 gibi yeniliklerin yan\u0131nda orman yang\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 kullan\u0131labilecek erken uyar\u0131 sistemleri; ormanlar\u0131 koruma, izleme ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir orman y\u00f6netimi konular\u0131nda \u00f6nemli bir role sahip” dedi.<\/p>\n

Madencilik izinleri ormanlar\u0131n ve su varl\u0131klar\u0131n\u0131n gelece\u011fini tehdit ediyor<\/strong><\/p>\n

\u00dclkemizdeki ormanlar\u0131n ve su varl\u0131klar\u0131n\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in koruma politikalar\u0131n\u0131n \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ata\u00e7, \u201cT\u00fcrkiye, orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran ender \u00fclkelerden biri olmas\u0131na ra\u011fmen, orman mevzuat\u0131nda maden, enerji ve turizm gibi sekt\u00f6rlere kullan\u0131m alan\u0131 i\u00e7in verilen izinler ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 tehdit ediyor. 2012-2022 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda verilen izinler 400 bin hektar\u0131 (533 bin futbol sahas\u0131) a\u015farken, sadece maden izni verilen alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 110 bin hektara (146 bin futbol sahas\u0131) ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Vakf\u0131m\u0131z\u0131n 29 ilde yapt\u0131\u011f\u0131 haritaland\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re; bu illerin toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn %67’si madenlere ruhsatl\u0131 iken %65\u2019i ise orman alan\u0131d\u0131r. \u0130klim, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ve su varl\u0131klar\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip olan ormanlar\u0131 koruyan politikalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Ayr\u0131ca madencilik faaliyetleri, yer alt\u0131 ve y\u00fczey sular\u0131n\u0131 da kirleten, suya a\u011f\u0131r metaller ve radyoaktif maddeler kar\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7an ciddi bir tehdittir. Bir yandan iklim krizi su varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n azalmas\u0131na neden olurken di\u011fer yandan mevcut temiz su varl\u0131klar\u0131n\u0131n madencilik faaliyetleri nedeniyle zarar g\u00f6rmesi ve yok olmas\u0131, t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n en temel ya\u015fam kayna\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesi anlam\u0131na gelmektedir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

2,2 milyar ki\u015fi g\u00fcvenli i\u00e7me suyundan mahrum<\/strong><\/p>\n

Bu y\u0131l D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn temas\u0131 ise \u201cBar\u0131\u015f i\u00e7in Su\u201d olarak belirlendi. Bu tema ile suya eri\u015fimde kimsenin geride b\u0131rak\u0131lmamas\u0131, suyun kullan\u0131m ve y\u00f6netiminde herkesin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi ve suyun daha bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir d\u00fcnya i\u00e7in \u00f6nemli bir akt\u00f6r olarak\u00a0 de\u011ferlendirilmesine vurgu yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Suyun, \u00fczerinde rekabet edilecek bir kaynak de\u011fil, aksine t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n\u00a0 ya\u015fam hakk\u0131 olan do\u011fal bir varl\u0131k oldu\u011funu vurgulayan Ata\u00e7, \u201cH\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin (IPCC) 2022 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir rapora g\u00f6re\u00a0 d\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131, y\u0131l\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ciddi bir su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015f\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc ve Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuklara Yard\u0131m Fonu\u2019nun 2023 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re hi\u00e7bir ar\u0131tma i\u015fleminden ge\u00e7meyen y\u00fczey sular\u0131n\u0131 i\u00e7en 115 milyon ki\u015fi de dahil olmak \u00fczere 2,2 milyar ki\u015fi h\u00e2l\u00e2 kaliteli ve yeterli i\u00e7me suyuna ula\u015fam\u0131yor\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin su potansiyelinde 2030 y\u0131l\u0131na kadar %20 azalma\u00a0 bekleniyor<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin \u00fc\u00e7 taraf\u0131n\u0131n denizlerle \u00e7evrili olmas\u0131na ra\u011fmen, karasal su varl\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir \u00fclke olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Deniz Ata\u00e7 \u201c\u00dclkemizde ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k yenilenebilir su potansiyeli sadece 1.313 m\u00b3, bu oran \u00fclkemizi su stresi ya\u015fayan \u00fclkeler aras\u0131na sokuyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finden dolay\u0131 artan s\u0131cakl\u0131klar, buharla\u015fma, kurakl\u0131k ve artan n\u00fcfusla birlikte, 2030 y\u0131l\u0131na kadar su potansiyelinde %20 azalma ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su miktar\u0131n\u0131n ise 1.000 m\u00b3’\u00fcn alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi bekleniyor. Bu sebeple azalan su varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in hemen harekete ge\u00e7ilmesi gerekiyor. Mevcut su varl\u0131klar\u0131; madencilik faaliyetlerinden korunmal\u0131, yo\u011fun su kullan\u0131m\u0131 olan end\u00fcstriyel tesislerde su tasarrufu yap\u0131lmal\u0131, su iletim hatlar\u0131nda kay\u0131p ve ka\u00e7ak kontrolleri yap\u0131lmal\u0131, tar\u0131mda verimli sulama sistemlerine ge\u00e7ilmeli ve ye\u015fil alanlarda su ihtiyac\u0131 az olan bitkiler tercih edilmelidir.\u00a0 Bireysel olarak da suyu israf etmemek ve ihtiya\u00e7 do\u011frultusunda kullanarak gereksiz su kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak ve toplumu bu konuda bilin\u00e7lendirmek de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n

Su, bar\u0131\u015f i\u00e7in bir ara\u00e7 olabilir<\/strong><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, su varl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in ulusal ve uluslararas\u0131 i\u015f birliklerinin zorunlu hale geldi\u011fini belirten Ata\u00e7, \u201c\u00c7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve do\u011fal hayat, g\u0131da g\u00fcvencesi ve ekonomik \u00fcretim, kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve refah\u0131 gibi t\u00fcm hedefler, iyi i\u015fleyen ve adil bir \u015fekilde y\u00f6netilen bir su d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131. Ancak su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, kirlili\u011fi ya da suya eri\u015fimde e\u015fitsizlik s\u00f6z konusu oldu\u011funda topluluklar ve \u00fclkeler aras\u0131nda gerilim artabilir. Bu nedenle \u00fclkeler; iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele, k\u00fcresel g\u00f6\u00e7 politikas\u0131 ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netirken, ulusal ve uluslararas\u0131 su i\u015f birliklerini bar\u0131\u015f planlar\u0131n\u0131n merkezine almal\u0131lar. Topluluklar ve \u00fclkeler bu konuda i\u015f birli\u011fi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131nda su,\u00a0 bar\u0131\u015f i\u00e7in bir ara\u00e7 olabilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Deniz Ata\u00e7, daha ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya i\u00e7in herkesi, orman alanlar\u0131n\u0131 ve su varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumaya; ormanlar\u0131 art\u0131rma ve suyu verimli kullanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na destek olmaya davet etti.<\/p>\n

\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TEMA Vakf\u0131, 21 Mart D\u00fcnya Ormanc\u0131l\u0131k G\u00fcn\u00fc ve Orman Haftas\u0131 ile 22 Mart D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2019nde daha iyi ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir d\u00fcnya i\u00e7in orman ve su varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131. TEMA Vakf\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Deniz Ata\u00e7, ormans\u0131zla\u015fma nedeniyle d\u00fcnyada her y\u0131l 10 milyon hektar orman alan\u0131n\u0131n kaybedildi\u011fine ve 2,2 milyar ki\u015finin, kaliteli ve yeterli i\u00e7me […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2,8],"tags":[],"class_list":["post-13936","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-3-sayfa","category-gundem"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1yi.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13936"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13942,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13936\/revisions\/13942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elbistanhabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}